تاریخ انتشار :پنج شنبه ۳ بهمن ۹۲.::. ساعت : ۴:۲۸ ب.ظ
کدخبر : 7866:: بازدید729:: بامدیریت:فرهاد نظری

نقش و جایگاه بخش کشاورزی در اقتصاد ایران-کوروش جوادی پاشاکی

کشاورزی در اقتصاد ایران

بررسی و تعیین نقش و جایگاه بخش کشاورزی در اقتصاد ایران بعد از
از حذف یارانه های انرژی، براساس رهیافت جداول داده – ستانده سال ۱۳۸۹

چکیده-بررسی ساختار اقتصادکشوروتغییرات آ ن در طول زمان در بخشهای اقتصادی، تصمیم سازان اقتصادی را قادر می سازد تا آثار اقتصادی مجموعه سیاستهای اتخاذ شده را در دوره زمانی معین و نحوه تعامل فعالیت های اقتصادی با یکدیگر ارزیابی نمایند. یکی از سیاست های اتخاذی، حذف یارانه های انرژی است، بررسی آثار این سیاست در بخش کشاورزی میتواند دارای اهمیت باشد، زیرا بخش کشاورزی به عنوان تولید کننده کالاهای خوراکی در سبد هزینه خانوارها بهعنوان تأمین کننده کالری
مورد نیاز بدن اهمیت خاصی دارد و از سوی دیگر درآمد اقشار آسیب پذیر جامعه روستایی نیز از بخش کشاورزی است. یکی از شاخصهای عملکردی اندازه گیری ضرایب پسین و پیشین مستقیم تولید، رابطه از منظر تقاضا کننده و عرضه محور و همچنین ضرایب پیوند پسین و پیشین A = {aij}= Xij / Xjدر بخش کشاورزی با استفاده از ماتریس جدول داده – L=(I-A)- مستقیم و غیر مستقیم لئون تیف۱ستانده است. نتایج ضرایبفزاینده تولید برای محصولات زراعی نشان میدهد یک واحد تغییر در تقاضا به
۱ روی تولید ب هطور مستقیم و غیر مستقیم درکل اقتصاد اثر گذار است و این ضرایب در / اندازه ۶۶
۲ واحد منجر به / ۱ واحد و محصولات دام و طیور به میزان ۰۵ / محصولات باغداری، دام و طیور به اندازه ۷
افزایش تولید در کل اقتصاد خواهد شد. اثر افزایش قیمت برق، گاز و سایرسوخت ها نیز با استفاده از۴ درصد روی هزینه های واسطه / محاسبه شده است. نتایج نشان می دهدکه ۱۷ P=(I-A-)-1( V) فرمول
۳ درصد روی محصولات دام و طیور / ۵ درصد روی محصولات باغداری و ۹۱ / ای محصولات زراعی، ۲۶اثر گذار بوده است.

مقدمه
با توجه به اهمیت بخش کشاورزی به عنوان تولید کالاهای خوراکی در سبد هزینه خانوارو تامین کننده کالری مورد نیاز بدن و از سوی دیگرآگاهی دولت از میزان مصرفبهینه اقتصادی ازانرژی و تخصیص نهاده های کشاورزی، بویژه بعد از هدفمند نمودن یارانه ها ، بخش کشاورزی می تواند جایگاه ویژه ای در اقتصاد داشته باشد. درگذشته اقتصاددانان نظریۀتوسعه اقتصادی، ابتدابخش صنعت را بهعنوان موتور رشد اقتصادی می دانستندو بخشکشاورزی بهعنوان یکبخش جانبی و فقط بهعنوان منبع عرضه کننده نیروی کار مازاد در فرآیند صنعتی شدن مورد توجه بود.
بعدها کوزتنساز جنبه های مختلفبه بخشهای اقتصاد نگریست و اهمیت بخشکشاورزی
بیشتر مورد توجه قرار گرفت . لئون تیف پیوند های تولید، مصرفو درآمد بخشهای اقتصادی را به طور همزمان با یکدیگر درالگوی ماتریسجدول داده – ستانده مورد سنجشقرار داد.ضریب فزاینده تولید هر یکاز بخشهای اقتصادی محاسبه گردید. هدف کلی این مقاله نیزبررسی ضرایب فنی مستقیم تولید، ضرایب فنی مستقیم و غیر مستقیم تولید و پیوند پسین، پیشین بررسی و تعیین نقش و جایگاه بخش کشاورزی در اقتصاد ایران بعد از …. ۴۵بخش کشاورزی و زیرگروه های آن در اقتصاد ملی در اثر حذفقیمت حامل های انرژی بعد ازهدفمند نمودن یارانه ها روی بخش کشاورزی و دیگر بخشهای اقتصادی، با استفاده از ماتریس جدول داده – ستانده می باشد.
مبانی نظری و روش تحقیق
یکی از اهداف اصلی اجرای طرح هدفمند نمودن یارانه ها ، حمایت از مصرفکنندگان و
تولید کنندگان و استفاده بهینه از مصرفانرژی و حامل های آن بود. مهمترین مفروضات حاملهای انرژی و محاسبه یارانه آن در سال شروع طرح، با نرخ ارز معادل ۹۱۹۵ ریال به ازای هر دلار(توسط بانک مرکزی ) بود. آخرین برآورد و تعیین سهم پرداختی یارانه به حامل های انرژی،۲۵/ ۴۲ درصد ، بخشخانگی ۷ / براساس تراز نامه انرژی ، بیشتربن سهم در بخشحمل و نقل ۷

درصدو بخشصنعت ۱۶ درصد بود . طبق برآورد ها در آن سال یکخانوار ثروتمند ۲۹ برابر یک
خانوار کم درآمد، یارانه انرژی را به خود اختصاص می داد. بعد از مصوبه مجلسهشتم، حذف یارانه های انرژی در دو فاز ، دستور اجرایی قرار گرفت. مشاهدات نشان می دهد که بعد ازهدفمند نمودن یارانه ها اولین جهشقیمتی در بخشساختمان (مسکونی و تجاری ) بو د. برای مهار قیمت، طرح مسکن مهر به اجرا در آمد. در این مرحله تا حدودی قیمت ها پساز افزایش صعودی بهصورت رکود روی ماکزیمیم قیمت ثابتماند. جهشدوم قیمت روی اجاره واحد های مسکونی بود که تا حدودی افراد فقیر و آسیب پذیرجامعه را تحتتاثیر قرار داد . جهش سوم قیمتی روی مواد غذایی شامل برنج، گوشت و محصولات کشاورزی بود. می دانیم در اقتصادکالاهای تولید شده بهصورت زنجیره ای با یکدیگر ارتباط دارند. در کلان اقتصاد، کالاهای تولیدشده و خدمات بهعنوان یک کالای واسطه ای با دیگر بخشهای اقتصادی و هزینه نهایی ۴۶ تعاون و روستا

خانوارها، هزینه دولت ، سرمایه گذاری و صادرات و واردات کالاها ارتباط زیادی با یکدیگر
دارند. به همین دلیل روابط بین بخشهای اقتصادی و وابستگی آنها به یکدیگر از اهمیت خاصی برخوردار است. باتوجه به افزایشقیمت حامل های انرژی به دنبال حذفیارانه های، بنزین،برق، گازطبیعی و سایر فرآورده های سوختی و پرداخت مستقیم به خانوارها، هزینه تولید کالاهای داخلی موجب افزایشهزینه ها در بخشکشاورزی و بنگاههای اقتصادی شده است. برای سنجش و اندازه گیری متغیرهای اقتصادی و نهاده های تولید در بخشکشاورزی و زیر بخشهای آن بعد از هدفمند نمودن یارانه انرژی، تولید ( ستانده )، ارزشافزوده، اشتغال، صادرات وواردات محصولات کشاورزی در جدول داده – ستانده قابل اندازه گیری و ارزیابی می باشد.
روش محاسبه ضرایب مستقیم و ضرایب فزاینده تولید و برای بهدست آوردن بردار تقاضای
واسطه ای، ارقام تقاضای نهایی شامل هزینه نهایی خانوار، هزینه نهایی دولت، سرمایه گذاری وتعدیل شده استفاده گردید. R.A.S صادرات از ارقام حسابهای ملی ایران سال ۱۳۸۹ به روش داده های مستقیم Xij ماتریسکه در آن A = {aij}= Xij / Xj ضرایب مستقیم تولید از رابطه است، ماتریسکل نیازها می باشد و ضرایب j کل ستانده رشته فعالیت Xj و i رشته فعالیت در ماتریسو جمع B = {bij}= [I – A]- فزاینده تولید از ضرایب معکوسلئون تیفاز رابطه ۱
bj از ماتریسنیاز ها در کل اقتصاد می باشد. چ ون j برای ستون bij=åbij ردیفها رابطه
j ستانده کل همه رشته فعالیتهای ایجاد شده است، به معنی یکواحد تقاضا برای محصول اندازه گیری شده چه مقدار منجر به افزایشتولید در کل اقتصاد می باشد و به عبارت دیگر پیوندو به دست bi = åbij یا ضریب فزاینده تولید نامیده می شود. به طور مشابه j پسین رشته فعالیت آوردن ضرایب سطرها هر یکاز عناصر نسبت به تقاضای کل و جمع سطر های آن نیز پیوندSymmetric ( Net ) table پیشین می باشد.کلیه ضرایبمحاسبه شده از جدول خالص یا متقارن بررسی و تعیین نقش و جایگاه بخش کشاورزی در اقتصاد ایران بعد از …. ۴۷داده – ستانده به صورت بخشدر بخشاست که دارای ابعاد مساوی است. بهعبارت دیگر تعدادسطرها و ستونهای آن برابر است .

پدیدآورندگان:

۱ -کوروش جوادی پاشاکی کارشناسی ارشد رشته مهندسی اقتصاد کشاورزی
۲- دکتر تقی ترابی عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات
۳-دکتر نیو نوذری عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

منبع:پایگاه مجلات تخصصی

«مطالب مرتبط»

دیدگاه خود را به ما بگویید.

*

code