تاریخ انتشار :یکشنبه ۳ دی ۹۱.::. ساعت : ۳:۰۲ ب.ظ
کدخبر : 3268:: بازدید339:: بامدیریت:فرهاد نظری

بررسی فرهنگ یاریگری در میان روستاییان- احمدصدیقی پاشاکی

احمدصدیقی پاشاکی

 با ورود فرهنگ شهرنشینی به روستا، بسیاری از آداب و رسوم و مراسم از یاد و خاطره‌ها فراموش شده‌اند.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در آذربایجان شرقی، احمد صدیقی پاشاکی و زهرا داوطلب سعدآبادی در تحقیقی با عنوان «فرهنگ یاریگری در روستای سعیدآباد» به معرفی و بررسی بسیاری از فرهنگ‌ها و آداب رسوم دسته‌جمعی و تعاون در روستاها در گذشته و عوامل فراموشی این رفتارها در این روستا پرداخته‌اند.

در مقدمه‌ی این تحقیق آمده است: یاریگری‌های سنتی در جوامع ما قدمت بسیار زیادی دارد؛ اما پیشینه‌ی پژوهش در یاریگری‌های سنتی در جامعه‌ی ما هنگام تصویب قانون تعاونی‌های جدید و دهه‌های بعد از آن، زمینه‌ی مناسبی برای تقلید کورکورانه از تعاونی‌های فرنگیان به‌دست داد. تعاون و همکاری نقش ارزنده‌ای در بهبود و توسعه‌ی مناسبات انسانی داشته است. همه‌ی کارهای مردم سعیدآباد به‌صورت یاریگری‌ها به انواع شکل آن، یعنی خودیاری‌ها و همیاری و دگریاری شکل می‌گرفتند و این در اعتقادات و آداب و رسوم و مذهب ریشه داشت و مردم برای کار گروهی اهمیت خاصی قائل بودند و خلقیات آن‌ها را تشکیل داده است. برای مثال، افراد حتا در کارهایی که می‌توانستند به‌تنهایی انجام دهند آن را با همکاری هم انجام می‌دادند مانند شستن ظرف، شستن لباس‌ها، جارو کردن حیاط.

پس از انقلاب اسلامی بنا به دلایلی دیگر اعتقادات و آداب و رسوم در میان روستاییان بسیار کم‌رنگ شد و مردم شوقی برای کارهای گروهی و همکاری ندارند. تحقیق حاضر درپی تصدیق یا رد نظریه‌ی خانم لمبتون و آقای سلیمی است، این‌که آیا ایرانیان افرادی تک‌رو هستند یا نه؟

این مطالب نشان‌دهنده‌ی این واقعیت است که اهالی روستای سعیدآباد به سمت تک‌رو بودن در انجام کارها می‌روند و مایل به انجام کار گروهی نیستند و این، با نظریه‌های مربوط به تک‌رو بودن ایرانیان برابر است.

در بخش نتایج این تحقیق نیز آمده است: علت فراموشی بسیاری از این رسوم برمی‌گردد به لوله‌کشی و انتقال گاز به روستا که مردم روستا را به نوعی خانه‌نشین کرده و علت دیگر، به تشکیل کارخانه‌ها در روستا که باعث قطع درختان شده است و آن امکانات قدیم نیست که مردم از هیزم فراوان و کافی برخوردار باشند. علت سوم و آخر این است که نسل جدید علاقه به پختن نان در خانه ندارد و از مادر و مادربزرگ خود این آموزش را نمی‌بیند.

زنان روستا دیگر به‌صورت دسته‌جمعی که با هم وقت می‌گذاشتند و سر چشمه می‌رفتند و با همکاری یکدیگر، لباس و ظرف‌ها را می‌شستند، نمی‌روند و این کار باعث شده است که دیگر روحیه‌ی تعاون و یاریگری در روستا تضعیف شود و علت عمده‌ی آن لوله‌کشی آب به داخل منازل روستاست. نبودن امکانات کافی و ناتوانی اقتصادی باعث از دست رفتن شغل دامپروری شده است، پس اگر دام و حیوانات در روستا نگهداری نشوند، دیگر بسیاری از یاریگری‌ها نیز مانند ریسندگی دسته‌جمعی زنان، شیردوشی دسته‌جمعی، پشم‌چینی مردان و … از بین می رود. زنان و مردان دیگر به کارهای سنتی علاقه‌ای نشان نمی‌دهند، بازی‌های محلی و آداب و رسوم از بین رفته و در روستا روحیه‌ی فردگرایی ترویج یافته است و افراد در ایام شادمانی دوست دارند در کنار خانواده‌ی خود به تماشای تلویزیون بپردازند.

همچنین در ادامه‌ی این تحقیق بیان شده است: با ورود تراکتور به روستا، بسیاری از کشاورزان دیگر به‌صورت انفرادی روی زمین کار می‌کنند و کشاورزان دیگر به‌صورت سنتی و گروهی کار نمی‌کنند. به این معنی که تراکتور و بعضی ابزار پیشرفته مانند موتور آب، در زمین‌های کشاورزی جای افراد را گرفته است و با استفاده از آن‌ها تنهایی در زمین کار می‌کنند.

دربرابر مشکلات فراوان اقتصادی از جمله پیدا کردن کار مناسب و اجتماعی و طبیعی، شماری زیادی از مردم سعیدآباد بعد از انقلاب سال ۱۳۵۷ مجبور به ترک روستا و مهاجرت به شهر تبریز و قم شدند. همه‌ی این عوامل و شرایط زمینه‌ی تضعیف یاریگری‌ها را در روستا فراهم کرد. به این ترتیب، به نظر می‌رسد نظریه‌ی مربوط به تک‌رو بودن ایرانیان (لمبتون و سلیمی) تأیید می‌شود و طبق این نظریه‌ها، مردم روستا به سمت تک‌رو بودن و فردگرایی گرایش یافته‌اند و روحیه‌ی تعاون و همکاری که بیشتر در قالب آداب و رسوم آن‌ها مطرح بود، از بین رفته است.

در پایان این تحقیق پیشنهادهایی برای رفع بسیاری از مشکلات این قشر ارائه شده است:

۱ـ با توجه به جایگاه والای تعاون در کتب آسمانی، بویژه قرآن و نیز اصول ۴۳ و ۴۴ قانون اساسی کشور، دولت با دادن وام به اهالی روستا می‌تواند رفاه اقتصادی و اجتماعی و امکانات فراهم کند و با ایجاد اشتغال، بخصوص برای مردان، جلوی مهاجرت آن‌ها را به شهر بگیرد.

۲- تشویق جوانان با ایجاد امکانات و تشویق آن‌ها به ازدواج روستایی که باعث می‌شود سنت‌ها تا ابد زنده بماند و مردم به باورهای خود ایمان آورند و آن‌ها را ترویج دهند. این عمل باعث کاهش نیافتن جمعیت در روستا می‌شود

۳- ایجاد امکانات تفریحی، رفاهی، باشگاه، زمین فوتبال، مدرسه و دانشگاه، بخصوص برای قشر جوانان و کودک

۴- جمع شدن اهالی و ریش‌سفیدان و کاردانان در مسجد روستا و رسیدگی به مشکلات مردم و آگاه شدن از احوال هم‌نوعان

۵- آموزش همگانی به‌وسیله‌ی رسانه‌ها با توجه به این‌که بر همکاری و تعاون در قرآن تأکید شده است و کار دسته‌جمعی و همگانی از لحاظ روان‌شناسی باعث افزایش روحیه، کاهش انزوا و فردگرایی و کاهش افسردگی می‌شود و از لحاظ اقتصادی نیز ایجاد تعاونی‌ها باعث افزایش تولید و بهره‌وری می‌شود.

منبع: سایت فارسی خبر

«مطالب مرتبط»

دیدگاه خود را به ما بگویید.

*

code