تاریخ انتشار :پنج شنبه ۱۱ دی ۹۳.::. ساعت : ۱۲:۲۰ ب.ظ
کدخبر : 11674:: بازدید271:: بامدیریت:فرهاد نظری

اثرجلبک ارگوسان برسیستم ایمنی پوست ماهی-قسمت دوم- عاطفه کریمی پاشاکی

سیستم ایمنی پوست ماهی

۷-۱- سیستم ایمنی در ماهی ها
ایمنی ساز وکار مهم فیزیولوژیکی حیوانات برای محافظت در مقابل عفونتها و تامین تعادل و هموستاز داخلی است. ایمنی ممکن است به صورت غیر اختصاصی (ساز و کار دفاع ذاتی میزبان در مقابل عفونتها)بوده و یااکتسابی (فرآیند اختصاصی در پاسخ به عوامل خارجی خاص)باشد. ایمنی اکتسابی شامل پاسخ ایمنی هومورال یا مایعی(تولید ایمونوگلوبولین)وسلولی(پس زدن پیوند و ازدیاد حساسیت تاخیری)است. ماهی به علت قرارگیری در رده های پایین تکامل جانوری بیشتر وابسته به ایمنی غیر اختصاصی(ذاتی یا طبیعی)است. به طورکلی دستگاه ایمنی ماهی تکامل کمی یافته و اطلاعات در مورد آن محدود است.هنگام مواجهه با اجرام بیماریزا، ایمنی غیراختصاصی وظیفه محافظت اولیه ماهی و رهایی از جرم بیماریزا را بعهده دارد. ایمنی غیراختصاصی خودش به دو بخش کلی تقسیم بندی می شود: ایمنی غیر اختصاصی سرمی و ایمنی غیر اختصاصی موکوسی. (علیشاهی ، ۱۳۸۸)

۷-۱-۱-ایمنی غیر اختصاصی سرمی
سرم،مخاط و تخم ماهی حاوی مواد مختلفی هستند که به صورت غیر اختصاصی باعث ممانعت رشد میکروارگانیسمهای بیماری زا می شوند. این مواد اغلب پروتئین یا گلیکوپروتئین هستند. سرم طبیعی حیوانات شامل انواعی از مولکولها است که در برابر آنتی ژنهای مختلف واکنش می دهند وبه علاوه این اجزا (از جمله پادتن ها)در خصوصیات زیست شناسی و فیزیکوشیمیایی خود تنوع شکلی دارند. این اجزای هومورال ایمنی طبیعی شامل پروتئینهای فازحاد، لیزوزیم، کمپلمان، لیزین، آگلوتینین، لکتین، تریپسین، سیتوکین، پرسیپتین، پروتئینهای متصل شونده به یونهای فلزی، ایکوزانوییدها و…. می باشند.(علیشاهی ، ۱۳۸۸)

۷-۲-۱-ایمنی غیر اختصاصی موکوسی
سد بافتهای پوششی به عنوان اولین خط دفاعی در برابر عوامل مهاجم می باشد. سالم بودن ویکنواختی پوشش اپیتلیالی عامل مهمی در دفاع ایمنی و نیز حفظ تعادل اسمزی مایعات داخلی بدن ماهی است. اپیتلیال طبیعی توسط لایه مخاطی که با سلول های گلابی شکل ترشح می شود، پوشیده شده است. لایه موکوسی لایه ای بین بدن ماهی و محیط خارجی را تشکیل می دهد. مهمترین عمل مخاط ممانعت از چسبیدن باکتری، قارچ و انگلهابه سطوح پوششی است. لایه مخاطی به طور دائمی توسط سلولهای ترشح کننده موکوس بازسازی می شود.
میزان ترشح موکوس ممکن است در پاسخ به عفونت یا محرکهای فیزیکی و شیمیایی افزایش یابد. وجودعوامل ضد میکروبی مثل لیزوزیم و باکتریولیزین در موکوس پوست ماهی گزارش شده است. کمپلمان نیز به عنوان یکی از سیستمهای ضد میکروبی مهم در مخاط پوست مورد توجه است. (علیشاهی، ۱۳۸۸)
به برخی اجزای مهم ایمنی غیر اختصاصی چه موکوسی وچه سرمی در ماهی در زیر اشاره شده است:
۷-۳-۱- لیزوزیم
لیزوزیم که توسط گلبول های سفید منتشر در بافت های مختلف و گردش خون ترشح می شود، در ترشحات موکوسی، آبشش ها، بافت های کلیه، طحال و دستگاه گوارش و سرم خون ماهیان یافت می شود و قادر به شکستن پیوندهای گلیکوزیدی لایه پپتید و گلیکان موجود در دیواره سلولی باکتری های گرم مثبت است. درواقع لیزوزیم که یک پلی پپتید ۱۲۰ اسید آمینه ای در ماهیان است، موجب هیدرولیز زنجیرهای بتای ۱ تا ۴ ان استیل مورامیک اسید ۹ می شود. این ترکیبات در دیواره سلولی بسیاری از باکتری های گرم مثبت و منفی وجوددارند و بخشی از موکوپپتیدهای دیواره سلولی باکتری های گرم مثبت اند که در نتیجه هیدرولیز آنها دیواره سلولی باکتری ها سوراخ و باکتری ها منهدم می شوند. همچنین لیزوزیم موجب هیدرولیز ترکیبات گلی کوکیتینی ۱۰ می شود، اما روی کیتین ۱۱ اثر کمتری دارد. قابل ذکر است که این ترکیبات کیتینی در دیواره سلولی
قارچ ها و اسکلت خارجی بی مهرگان وجود دارد. لیزوزیم توسط نوتروفیل ها و منوسیت ها و به مقدار کمتری توسط ماکروفاژها تولید می شود. این آنزیم باعث افزایش بیگانه خواری توسط سلول های بیگانه خوار به با دامنه pH ۷ است و در / ۵ تا ۵ /۵ pH صورت مستقیم و غیرمستقیم می گردد. فعالیت مطلوب لیزوزیم ماهیان درمطلوب برای فعالیت آن در بین ماهیان آب pH ۹ نیز فعالیت آنها ذکر شده است. البته اختلافاتی در / ۴ تا ۲ /۸ شیرین و دریایی وجود دارد. از نظر مقایسه لیزوزیم در بعضی بافت های ماهیان میزان آن در کلیه ماهی آزادبیشتر از قزل آلا بوده و غلظت آن در آزاد ماهیان بیشتر از ماهی روغن است و در موکوس گربه ماهی، کپور ومارماهی ژاپنی مقدارش بالاست. عوامل موثر در میزان لیزوزیم ماهی عبارتند از ۱- فصل؛ ۲- مرحله بلوغ جنسی؛ ۳- جنس ماهی؛ ۴- درجه حرارت محیط؛ ۵-تحریک آنتی ژنی که موجب افزایش آن می شود؛۶-گونه ماهی؛ ۷- استرس که موجب کاهش میزان آن می شود؛ ۸- مصرف مواد محرک ایمنی مانند گلوکانها و لوامیزول.(سلطانی، ۱۳۸۷)

۷-۳-۱-۱- اعمال بیولوژیک لیزوزیم در ماهی

در ماهیان لیزوزیم اغلب در بافت های غنی از لکوسیت ها مانند قسمت قدامی کلیه و بافت های پوست، آبشش ودستگاه گوارش یافت می شود و اتفاقا این محل ها در ماهیان بیشتر از سایر مناطق مورد تهاجم باکتری ها واقع می شوند. همچنین لیزوزیم در تخم ماهیان به میزان قابل توجهی وجود دارد. بنابراین با توجه به خاصیت ضدمیکروبی این آنزیم و حضور آن در این گونه بافت ها، می توان گفت که لیزوزیم نقش مهمی برای مواجهه باعوامل بیماری زای عفونی برای ماهیان ایفا می کند. مطالعات اخیر که بر روی گونه های مختلف ماهیان پرورشی و وحشی انجام شده نیز، بیانگر این واقعیت است که این آنزیم یکی از عوامل دفاعی/ ایمنی مهم برای ماهیان به شمار می رود. همانطوری که اشاره شد منشاء تولید این آنزیم در ماهیان نیز مانند پستانداران لکوسیت ها(مونوسیت ها و نوتروفیل ها) است. لیزوزیم بر اساس انچه در منابع آمده باید خصوصیات زیر را دارا باشد:
۱- آنزیمی است که سلول میکروکوکوس لیزودیکتیکوس را هضم می نماید.
۲-توسط سلولز پوشیده شده با کیتین جذب میگردد.
۳-در حالتهای اسیدی و دماهای بالا پایدار بوده و در شرایط قلیایی غیرفعال میگردد.
۴-پروتئینی با وزن مولکولی پایین می باشد. (علیشاهی، ۱۳۸۸)

۷-۴-۱-مهارکننده های آنزیمی

شامل مهارکننده هایی مانند آنتی پروتئیناز و آنتی تریپسیناز می باشد که عملشان خنثی سازی فعالیت آنزیم های خارجی عوامل بیماریزا مهار کننده های پروتییناز مانند
ماکروگلوبولین که دامنه وسیعی از پروتیینازها را مهار می کنند، در سرم ماهی وجود دارند. عملکرد مهار کننده های پروتئیناز حفظ هموستاز خون و دیگر مایعات بدن و تنظیم فعالیت سازوکارهایی مانند واکنش زنجیره عامل مکمل و انعقادخون است. بسیاری از میکروارگانیسم ها و انگل ها هم برای تسهیل در نفوذشان و هم به منظور به دست آوردن غذا بافت های میزبان را مورد هضم خارج سلولی قرار می دهند مهارکننده های پروتئیناز می توانند برای خنثی سازی بعضی از این فعالیت ها به مصرف برسند. (سلطانی، ۱۳۸۷)

۷-۵-۱- پروتیین فاز حاد
یکی از اجزای معمولی سرم است که بعد از قرار گرفتن در معرض عواملی چون (CRP) پروتیین فاز حادآندوتوکسین باکتریایی مقدارش به طور قابل توجهی افزایش می یابد.
عمل کند و احتمالا فاگوسیت ها را به تنهایی و یا از راه (Opsonin) می تواند به عنوان یک اپسونین CRPدر لنفوسیت های محیطی و بخش CRP فعال سازی سیستم عامل مکمل افزایش دهد. در قزل آلای رنگین کمان

«مطالب مرتبط»

دیدگاه خود را به ما بگویید.

*

code